ابو القاسم راز شيرازى

594

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

« غيرِ تسليم و رضا ، كو چاره‌اى * در كفِ شيرِ نر و خون‌ْخواره‌اى » « 59 » و سبب و موجب صفت تكبّر ، ضدّ سبب تواضع است ؛ زيرا كه جهل از معرفت كبرياء حقّ - جلّ و علا - و غفلت از جلالت و عظمت او ، مورث كبر نفسانى و خودبينى است در انسان ، و لهذا تكبّر از جنود مذمومهء جهل است ، چنان‌كه تواضع از جنود محمودهء عقل مىباشد . بعد نيز ثمرات حسنهء تواضع را بيان فرموده ، كه : تواضع ، باب عبادات مرضيّهء مقبولهء حقّ جلّ و علاست ؛ يعنى باعث مىشود ثمر رضا و قبول حقّ تعالى را در طاعات ؛ زيرا كه عبادت بدون تواضع و شكستگى و از روى رعونت و كبر ، مرضىّ و مقبول خداوند نيست بلكه مردود است ؛ چنان‌كه حفظهء اعمال كه عبادات را به سماوات بالا مىبرند ، اگر ملائكهء سماوات ، رايحهء كبر و ريا و غيره - از اخلاق ذميمه - استشمام كنند ، مردود مىدارند . پس تواضع كه باعث پاكى عمل است از صفت كبر ، باب عروج اعمال صالحه است به سوى رضا و قبول حقّ تعالى . بعد ، حضرت مىفرمايد : عارف به اسرار حقيقت تواضع ، نيستند مگر بندگان مقرّبين متّصلين به وحدانيّت حقّ تعالى . و حقّ - عزّ و جلّ - فرموده : وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلاماً « 60 » ؛ يعنى عبادى كه معادن رحمت و اركان توحيد و شايستهء بساط قرب خداوند مىباشند ، عارف به اسرار تواضعند ؛ و لهذا ، راه مىروند بر روى زمين از روى عجز و تواضع و خوارى ، و در مخاطبهء جهّال ، حلم مىورزند به

--> ( 59 ) - « مثنوى معنوى » : دفتر ششم : 361 ( 60 ) - به صفحات 572 و 573 و 574 از باب حاضر رجوع شود .